| |
 |
|
Coimriú |
|
|
|
|
|
|
| Ainm: |
Carol Strohecker |
|
|
|
Teideal: |
Múnlaí de TFC sa todhchaí - foghlaim chumasaithe: Céard iad na ciallachais do Scoileanna?
|
|
|
| Dáta: |
Dé Luain, 17 Bealtaine 2004. |
|
|
| Am: |
16.15 –17.15 |
|
|
|
|
|
|
|
|
Ní hionann trealamh ríomhaireachta agus leathanbhanda
a chur ar fáil i scoileanna is a rá go mbeidh glúin nua
de shaoránaigh ann a bhfuil litearthacht teicneolaíochta
ag baint leo. Ar ndóigh ní mór dúinn rochtain ar a leithéid
a sholáthar don aos óg, ach ní féidir linn stopadh ansin.
Caithfimid níos mó a dhéanamh: caithfimid múnlaí nua a
fhorbairt agus a chur i bhfeidhm freisin.
Is dúshlán deacair é seo. Tá sé deacair mar teastaíonn
daoine a bhfuil tuiscint acu ar na teicneolaíochtaí, ar
na leanaí agus ar na córais oideachasúla ina dtagann siad
le chéile. Tá an Aois Faisnéise faoi lán seoil, ach fós
féin bíonn sé deacair teacht ar a leithéid de dhuine.
Agus nuair a thagaimid orthu, bíonn claonadh ionainn gan
tacú leo ar bhealaí a chothódh na cleachtais is fearr
s’acu, cleachtais a thuigeann siadsan, agus a léiríonn
taighde arís agus arís eile, a bheith éifeachtach.
Cén fáth nach dtacaímid leo? Mar bheadh orainn a admháil
gur próiseas doimhin athraitheach é an próiseas a athraíonn
scoileanna chuig dóigheanna chun an úsáid is fearr a bhaint
as teicneolaíochtaí. Bíonn am agus infheistíocht leanúnach
ag teastáil. Teastaíonn a thuilleadh cionrannta costas.
Teastaíonn níos mó ná ceannach agus insealbhú trealaimh
amháin, ach infheistíocht i bhforbairt múinteoirí agus
seirbhísí ar-líne, in athdhearadh ailtireacht fhoirgneamh,
agus i gcomhoibriú leis an tionsclaíocht freisin.
Agus má bhímid ionraic, ní mór dúinn a adhmháil go dtiocfadh
le hathrú den chineál sin dúshraith a bhaint dá nglacaimid
leis maidir leis an bhfoghlaim féin - céard í féin, conas
a dhéanann daoine éagsúla í, céard atá tábhachtach a bheith
ar eolas againn agus conas is féidir le heolas i réimse
amháin tacú le fás an eolais i réimsí eile. Ní thagann
na hathfhoirmithe eipistimeolaíocha a theastaíonn uainn
chun sochaí chuimsitheach agus inmharthana ó thaobh eacnamaíoch
de a fhorbairt díreach as ríomhairí a bheith i láthair.
Cé gur féidir le ríomhairí féidearthachtaí nua iontacha
san oideachas a oscailt, is féidir úsáid a bhaint astu
freisin chun cleachtais oideachasúla a bhuanú a shíltear
a bheith lag ó thaobh chaighdeáin an lae inniu de. Is
é sin go díreach atá mar chroílár na faidhbe seo. Is féidir
le ríomhairí múnlaí seachadaidh, cosúil le seachadadh
treoracha agus bogearraí druileála bunaithe ar réimsí
ábhar seanchaite, a dhéanamh níos éifeachtaí.
Tá léirithe ag taighde agus cleachtas le roinnt blianta
anuas go bhfuil éifeacht níos lú ag baint le múnlaí den
chineál sin i gcomparáid le cur chuige a spreagann páirtíocht
ghníomhach, éifeachtúil, aonaraithe in ábhair agus i smaointe
- smaointe ar féidir leo réimsí eolais a thabhairt le
chéile seachas iad a choinneáil scartha amach óna chéile.
Thig leis na cur chuige seo tacú le baint dhoimhin, fhadtéarmach
leis an ábhar agus sa deireadh, le foghlaim mharthanach.
Má ghlactar na cur chuige seo dáiríre, áfach, teastaíonn
athmhachnamh ar struchtúir aitheanta churaclam agus thimpeallachtaí
foghlama.
Ní mór áiteanna a bhunú inar féidir le daoine nithe sa
domhan agus na smaointe ina n-aigne a thógáil ar bhealach
fiúntach, áiteanna a cheadódh saoirse chun gluaiseachta
ina mbeadh rochtain ar ábhair agus ar dhaoine eile. Teastaíonn
am chun tumadh isteach iontu ó gach duine a bhíonn páirteach
sna tionscail - ó dhaltaí agus ó mhúinteoirí araon - seachas
a bheith ag bogadh ó ghrúpa smaointe amháin, a ceapadh
go heachtrach, go grúpa smaointe eile de réir tréimhsí
ama a ceapadh go heachtrach.
Mar sin, athraíonn tuairimí maidir le smacht - cé a rialaíonn
spás agus gluaiseacht, cé a rialaíonn rochtain ar ábhair,
cé a rialaíonn am agus cé a rialaíonn na smaointe féin
a mbíonn daoine ag obair leo. Má bhaintear an fheidhm
cheart astu, is féidir le ríomhairí rochtain ar bhealaí
smaointeoireachta atá fíorchumhachtach a chur ar fáil.
Céard iad na bealaí smaointeoireachta seo? Ní scileanna
eochairchláir nó máistreacht ar scarbhileoga agus ar phróiseáluithe
focal atá i gceist - ach dul chun eisinte na ríomhaireachta
í féin. Le hábhair ríomhaireachtúla atá deartha go speisialta,
is féidir le leanaí óga fiú déantúis róbócha a thógáil
- rudaí a bhogann, rudaí a airíonn gnéithe dá dtimpeallacht
agus a chuireann a t-eolas ar ais chuig an gcóras, agus
ag éirí as sin a théann i bhfeidhm ar oibriúcháin ina
dhiaidh sin. Ní hé go mbíonn na leanaí seo ag súgradh
le píosaí de phlaisteach daite amháin nó leis na smaointe
reacaireachta a rialaíonn céard a dhéanann a gcuid róbónna
beaga, ach bíonn siad ag plé le smaointe tábhachtacha
go ginearálta cosúil le hinathraitheacht agus aischothú.
Bíonn smaointe den chineál sin mar chlocha tógála ag córáis
chasta de thairbhe go mbíonn líon mór codanna iontu agus
mar gheall ar go n-athraíonn an gaol idir na codanna sin
ó nóiméad go nóiméad. Cuireann tuiscint ar na clocha tógála
sin lenár gcumhacht, mar tá an struchtúr a bhaineann le
cuid mhór den domhan s’againn iléagsúil agus dinimiciúil.
Feicimid an chastacht sin i réimse leathan feiniméan laethúil:
córais aimsire, sruthanna tráchta, treochtaí eacnamaíocha,
teaghlaigh agus eagraíochtaí ina measc.
Is í an áilleacht a bhaineann le hoideachas a dhíríonn
ar thuiscintí ar chórais dhinimiciúla trí dul chun nádúir
éagsúla a n-ábhar ríomhaireachtúil ná go gcuireann sé
ar ár gcumas tuiscint a fháil ar thréithe atá mar bhonn
ar agus a rialaíonn go leor gnéithe dár saol. Trí díriú
go háirithe ar thionscail a bhfuil brí phearsanta leo,
is féidir le leanaí agus le daoine fásta eolas ginearálaithe
a chruthú dóibh féin.
Tá deis againn tacú le hoideachas na nglúnta nua agus
é a fhrámú, glúnta a thuigeann boinn a ndomhain chasta
agus a mhothaíonn go bhfuil sé ar a gcumhacht acu dul
i ngleic go táirgiúil leis na bunrialacha sin, is cuma
conas a léirítear iad. Ná caillimis an deis seo. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
